Πόσες φορές έχουμε δει ένα μωρό να πετάει ξανά και ξανά ένα παιχνίδι στο πάτωμα, να το χτυπάει, να το βάζει στο στόμα ή να το εξερευνά με τα χέρια του; Αν και στους ενήλικες αυτές οι κινήσεις μοιάζουν επαναλαμβανόμενες ή χωρίς ιδιαίτερο σκοπό, στην πραγματικότητα αποτελούν μία από τις σημαντικότερες μορφές μάθησης.
Το αισθησιοκινητικό παιχνίδι είναι το πρώτο «εργαστήριο» του παιδιού. Μέσα από αυτό γνωρίζει το σώμα του, ανακαλύπτει το περιβάλλον και δημιουργεί τις βάσεις για όλες τις μελλοντικές του δεξιότητες.
Τι είναι το αισθησιοκινητικό παιχνίδι;
Το αισθησιοκινητικό παιχνίδι είναι κάθε δραστηριότητα κατά την οποία το παιδί μαθαίνει χρησιμοποιώντας τις αισθήσεις του και την κίνησή του. Αγγίζει, πιέζει, σπρώχνει, τραβάει, πετάει, κυλάει, ισορροπεί, σκαρφαλώνει, γεμίζει, αδειάζει, ανακατεύει και πειραματίζεται.
Δεν υπάρχουν σωστοί ή λάθος τρόποι παιχνιδιού. Υπάρχει μόνο η φυσική περιέργεια του παιδιού να εξερευνήσει τον κόσμο μέσα από την εμπειρία.
Σύμφωνα με τη θεωρία του Jean Piaget, τα πρώτα δύο χρόνια της ζωής ανήκουν στο αισθησιοκινητικό στάδιο, όπου η μάθηση πραγματοποιείται κυρίως μέσω της δράσης και της αλληλεπίδρασης με το περιβάλλον.
Γιατί είναι τόσο σημαντικό;
Αναπτύσσει τον εγκέφαλο
Κάθε φορά που το παιδί πιάνει ένα διαφορετικό υλικό ή δοκιμάζει μια νέα κίνηση, δημιουργούνται νέες νευρωνικές συνδέσεις. Οι εμπειρίες αυτές αποτελούν τα θεμέλια της μάθησης και της γνωστικής ανάπτυξης.
Ενισχύει τις κινητικές δεξιότητες
Το αισθησιοκινητικό παιχνίδι βοηθά στην ανάπτυξη τόσο της αδρής όσο και της λεπτής κινητικότητας. Το παιδί βελτιώνει την ισορροπία, τον συντονισμό, τη δύναμη, τη σταθερότητα του κορμού και τον έλεγχο των κινήσεών του.
Αυτές οι δεξιότητες αποτελούν τη βάση για καθημερινές δραστηριότητες, όπως το ντύσιμο, η χρήση του κουταλιού, η ζωγραφική και αργότερα η γραφή.
Υποστηρίζει την αισθητηριακή επεξεργασία
Το παιδί μαθαίνει να οργανώνει και να επεξεργάζεται τα ερεθίσματα που λαμβάνει από το περιβάλλον. Διαφορετικές υφές, θερμοκρασίες, κινήσεις, ήχοι και πιέσεις βοηθούν το νευρικό σύστημα να αναπτύξει αποτελεσματικότερους μηχανισμούς αισθητηριακής οργάνωσης.
Αναπτύσσει τη συγκέντρωση και την επίλυση προβλημάτων
Όταν ένα παιδί προσπαθεί να γεμίσει ένα δοχείο με άμμο, να ισορροπήσει πάνω σε κορμούς ή να μεταφέρει νερό από ένα ποτήρι σε άλλο, εξασκεί την προσοχή, τη μνήμη εργασίας και την ικανότητα επίλυσης προβλημάτων χωρίς καν να το αντιλαμβάνεται.
Ενισχύει τη γλώσσα
Οι αισθητηριακές εμπειρίες γίνονται αφορμή για νέες λέξεις και έννοιες: μαλακό, τραχύ, βαρύ, ελαφρύ, κρύο, ζεστό, γρήγορα, αργά. Παράλληλα, η αλληλεπίδραση με τον ενήλικα κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού εμπλουτίζει τον λόγο και την επικοινωνία.
Καλλιεργεί την αυτοπεποίθηση
Στο αισθησιοκινητικό παιχνίδι δεν υπάρχει αποτυχία. Το παιδί αποφασίζει τι θα κάνει, δοκιμάζει, πειραματίζεται και ανακαλύπτει μόνο του λύσεις. Κάθε μικρή επιτυχία ενισχύει την αυτονομία και την αυτοεκτίμησή του.
Ιδέες για αισθησιοκινητικό παιχνίδι στο σπίτι
Δεν χρειάζονται ακριβά παιχνίδια. Οι καλύτερες εμπειρίες δημιουργούνται συχνά με τα πιο απλά υλικά:
- παιχνίδι με νερό και διαφορετικά δοχεία
- άμμος ή χώμα
- ρύζι, φακές ή φασόλια (με επίβλεψη)
- πλαστελίνη ή ζυμάρι
- αφρός ξυρίσματος
- παγάκια
- φυσικά υλικά όπως φύλλα, πέτρες και κουκουνάρια
- εμπόδια για σκαρφάλωμα και ισορροπία
- παιχνίδια μεταφοράς αντικειμένων με κουτάλες ή λαβίδες
- ζωγραφική με τα χέρια ή τα πόδια
Το σημαντικότερο δεν είναι το υλικό αλλά η ελευθερία του παιδιού να εξερευνήσει.
Δες επίσης: Το συμβολικό παιχνίδι και η αξία του για την ανάπτυξη του παιδιού
Ο ρόλος του γονέα
Ο γονέας δεν χρειάζεται να καθοδηγεί συνεχώς το παιχνίδι. Ο ρόλος του είναι να δημιουργεί ένα ασφαλές περιβάλλον, να προσφέρει ευκαιρίες για εξερεύνηση και να ακολουθεί το ενδιαφέρον του παιδιού.
Μερικές φορές, η μεγαλύτερη βοήθεια που μπορούμε να προσφέρουμε είναι να κάνουμε ένα βήμα πίσω και να αφήσουμε το παιδί να ανακαλύψει μόνο του.
Το αισθησιοκινητικό παιχνίδι δεν είναι απλώς μια ευχάριστη δραστηριότητα. Είναι ο φυσικός τρόπος με τον οποίο τα παιδιά μαθαίνουν, αναπτύσσονται και χτίζουν τις δεξιότητες που θα τα συνοδεύουν σε όλη τους τη ζωή.
Κάθε χούφτα άμμου, κάθε πιτσιλιά νερού, κάθε μικρό σκαρφάλωμα και κάθε εξερεύνηση μιας νέας υφής αποτελούν πολύτιμες εμπειρίες που ενισχύουν την ανάπτυξη του εγκεφάλου, του σώματος και της προσωπικότητας.
Γιατί, τελικά, το παιχνίδι δεν είναι διάλειμμα από τη μάθηση. Είναι η ίδια η μάθηση.
Επιμέλεια: Λάλου Σπυριδούλα Μαρία
Εκπαιδευτικός
Follow & Like:Teacher's Blog
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου